Door Kees den Exter                                                                                            

Jan en Ellie Saarloos gaan met regelmaat scheep. Melk, dieren, leeftocht, kennissen en zijzelf: alles moet worden overgevaren vanaf hun Biesboscheiland. (Foto: Johan van Gurp)

Vrijdag 12 november 2004 - DRIMMELEN - Jan en Ellie Saarloos zijn gistermiddag uitgeroepen tot 'Ondernemer van het jaar' in de regio West van de Zuidelijke Land en Tuinbouw Organisatie, de ZLTO. De prijs, een cheque van 1000 euro, werd gistermiddag uitgereikt tijdens de regiodag voor ZLTO-leden en hun gezin, in cultureel centrum Zidewinde in Sprang-Capelle.

Volgens de jury verdient het echtpaar de prijs omdat het op zijn melkveebedrijf neven-activiteiten ontwikkelt om zodoende het hoofd boven water te houden.

De familie Saarloos heeft al sinds 1924 een melkveehouderij op een bijzondere plaats, namelijk op de Vischplaat, aan de rand van de Biesbosch. Die ligging, op een eiland, heeft een bepalende invloed op het functioneren van het bedrijf. Vanwege de ligging in een nationaal park kan het bedrijf niet worden uitgebreid en al evenmin intensiveren.

Bedrijfsgebouwen die daar ruimschoots aan toe zijn, mogen niet vervangen worden door modernere exemplaren. Alles moet per schip worden aan- en afgevoerd. Het zijn allemaal factoren die een negatieve invloed hebben op het economisch functioneren van het bedrijf.

Biesboschvlees

Daar hebben Jan en Ellie Saarloos een aantal positieve factoren tegenover gezet. Een fikse kudde Schotse Hooglanders is een driedubbele bron van inkomsten.

De bijna exotische runderen zorgen voor begrazing in natuurgebieden in de Biesbosch, losse exemplaren worden geleased door betrokken burgers en eenmaal slachtrijp worden ze in pakketten van tien kilo onder de merknaam Biesboschvlees verkocht.

Ook worden tientallen jonge paarden een zomer lang ingeschaard. Jan Saarloos voert ook onderhoudswerk uit in de Biesbosch, in opdracht van Staatsbosbeheer

Wie zelf per boot op de Vischplaat kan komen kan bij de familie Saarloos onder primitieve maar zeer natuurlijke omstandigheden kamperen. Grote stukken weiland worden in de zomer ook verhuurd aan scoutinggroepen voor kampeerweken.

Jan Saarloos en Ellie Saarloos-Van Oorschot zijn allebei 43 jaar.

Ze trouwden in 1984 en namen toen de boerderij over van Jan senior (71) die sindsdien in Made woont, maar nog steeds vaakin de Biesbosch te vinden is. Jan senior nam in 1958 het bedrijf van zijn vader die ook Jan heette en die in 1924 vanuit Klundert naar de Biesbosch trok.

Varen

De ligging op een eiland geeft de nodige complicaties voor een melkveebedrijf. Jan Saarloos: „Ik heb het laatst eens een maand bijgehouden. In die maand heb ik zestig uur alleen al besteed aan varen. Daarna ben ik maar gestopt met tellen.“

Twee keer per week rijdt Saarloos zijn mobiele melktank op de boot en vaart er mee naar zijn eigen losplek, aan de overkant van de Amer, halverwege tussen Drimmelen en Lage Zwaluwe. Daar staat onder aan de dijk al een tankwagen van Campina klaar die de lading ‘witte motor’ overneemt.

Maar bij de melktransporten alleen blijft het niet. Ook de onderhoudsmonteur en de dierenarts, maar ook andere dienstverleners op een boerenbedrijf moeten per boot gehaald en gebracht worden.

Net trouwens als de kinderen. De zoon van 16, die natuurlijk ook weer Jan heet, doet de afdeling ‘groene ruimte’ op agrarisch onderwijscentrum de Prinsentuin in Breda en dochter Petra van 15 volgt het VMBO in Made.

Omdat de kinderen niet dezefde roosters hebben en omdat Ellie ook nog boodschappen moet doen en af en toe op familiebezoek wil, wordt er elke dag geïmproviseerd om zo min mogelijk op en neer te hoeven varen. Jan Saarloos: „Maar in onze contacten laten we ons niet beperken door het feit dat we eilandbewoners zijn. Als er iemand jaren is, dan gaan we naar het feestje.“

Ondanks alle beslommeringen van het geisoleerd wonen en het permanent moeten varen voelen Jan en Ellie Saarloos zich bevoorrechte mensen. Dat is aan alles te merken in bij een kop koffie aan de keukentafel.

Dat geldt misschien nog wel het sterkst voor Ellie die twintig jaar geleden de ouderlijke boerderij op het vasteland in Oud-Drimmelen verruilde voor manlief’s bedrijf in de Biesbosch. Ze zegt: „'t Is toch prachtig om zo in de natuur te kunnen leven en met beesten om te gaan.“

Jaloers

Jan Saarloos legt iets meer nuance in zijn oordeel: "Veel mensen die hier komen laten merken dat ze een beetje jaloers zijn omdat wij zo midden in de natuur zitten. Die vergeten voor het gemak dat wij hier 365 dagen per jaar zitten, bij nacht en ontij en midden in de winter. Maar ik klaag niet. Wij zijn, sinds de kinderen klein waren, nooit meer op vakantie geweest. Nergens voor nodig."

Meer weten:

http://www.biesboschhoeve.nl

Mensen vallen voor adoptiekoeien

Door Hetty Dekkers

Brabants Dagblad

Dinsdag 20 april 2004 - HANK – Van de zeventig Schotse Hooglanders die in de Biesbosch grazen, zijn er 45 ‘geadopteerd’. De actie Adopteer een Koe loopt goed, vindt eigenaar Elly Saarloos. „Mensen zijn verbaasd dat wij als boer zo veel oog voor de natuur hebben.“

	„Vooral om de kalfjes wordt wel eens gevochten“, lacht Ellie Saarloos. „Hele families adopteren bij ons een koe of geven elkaar een geadopteerde koe cadeau.“ Het agrariërsechtpaar Ellie en Jan Saarloos, dat een boerderij in de Biesbosch heeft, doet sinds 2,5 jaar mee aan de landelijke actie Adopteer een Koe. „Het gaat goed, want we begonnen destijds met drie deelnemers“, vertelt Saarloos. „Nu hebben we er 45. Soms moeten we zelfs een wachtlijst hanteren, omdat de meeste mensen een vaarskalfje willen.“
Elly Saarloos bij de Schotse hooglanders in Hank.                 (Foto Frank Trommelen)

Het echtpaar Saarloos, dat ook melkvee heeft, laat alleen zijn Schotse Hooglanders, die in de Biesbosch grazen, ‘adopteren’. „Mensen betalen € 48,38 per jaar plus een eenmalig inschrijfbedrag“, licht Saarloos de actie toe.
 

Tegenprestatie
„Als tegenprestatie proberen wij zo milieuvriendelijk te boeren. Twee keer per jaar houden we bovendien een boerderijdag, waarop de adoptanten naar hun eigen koe kunnen komen kijken en kunnen ervaren wat wij als boer allemaal doen.“

Het doel van de actie is volgens Saarloos vooral meer begrip te kweken tussen boeren en burgers. „De landelijk actie is opgestart naar aanleiding van de mkz-crisis. Veel burgers hadden toen het idee dat boeren alleen op het geld letten. Dat is onterecht, want veel regels worden ons opgelegd door de overheid. Bovendien zijn we dol op onze dieren. Elke keer als er een kalfje geboren wordt, zijn we toch weer ontroerd. Al is het de vijfhonderdste keer dat we zo'n hummeltje zien dartelen.“ De Schotse Hooglanders in de Biesbosch, zeventig in totaal, lijken in elk geval niets te klagen te hebben. De tien ossen die op de Aakvlaai lopen bijvoorbeeld, hebben maar liefst 35 hectare weide tot hun beschikking.

Het land mag niet bemest of doorgezaaid worden en de Hooglanders worden slechts tegen een enkele ziekte preventief beschermd. „De koeien houden we als fokvee“, vertelt Saarloos. „De stieren worden als os na zo’n drie jaar geslacht. Dat vlees verkopen we als Biesbosch-vleespakketten. Het is puur biologisch, maar dan zonder een keurmerk.“

De familie Saarloos is de enige die Bieschbosch-vleespakketten verkoopt. „Alle Hooglanders die in de Biesbosch lopen, zijn van ons“, verklaart de boerin.

Volgens Saarloos beleven adoptanten opvallend veel plezier aan hun koe. „Sommigen slaan geen boerderijdag over. Als een adoptiekoe gekalfd heeft, stuur ik de eigenaar altijd een e-mailtje. Ze mogen dan zelf een naam bedenken voor het kalf en dat vinden ze prachtig.“ Ook voor de boer heeft de actie voordelen, vindt Saarloos. „We hebben veel meer contact met burgers op deze manier. En die zijn vaak verbaasd dat wij, als boer, zo veel oog voor de natuur hebben.“

De eerstvolgende boerderijdag vindt plaats op zaterdag 1 mei. Adoptanten worden dan door het echtpaar Saarloos rondgeleid door de Biesbosch, om een kijkje te nemen bij de adoptiekoeien. Wie belangstelling heeft om een Schotse Hooglander van de familie Saarloos te adopteren, kan terecht op internet: http://www.biesboschhoeve.nl.